پل خواجوسازه آبی چند منظوره

جایگاه: بین خیابان چهارباغ خواجو و بلوار فیض

دیرینگی: شالوده از تیموری توسط حسن بیک ترکمان،اصل بنا از سال 1060 هجری قمری درعهد شاه عباس دوم توسط بیگلربیگی صدراصفهانی،تعمیر بنا در سال 1290توسط نصرالله خان

نوع گرته: گرته دو اشکوبه با 21 دهانه با طاق جناغی- اشکوب زیرین روی پایه های سنگی پلکانی،شیاردار،متشکل از راهروهای بلند درجهت درازا پل،طبقه فوقانی شامل گذرگاه اصلی وپیاده رو با اتاقها و طاقهای تودرتو ویک اقامتگاه تفریحی شاه عباس دوم(در سالهای واپسین با کاوشهای باستان شناسی، دو دهانه دیگرپیدا و سازگاربا گرته های اولیه بازسازی گردید)

ساختمانمایه : از سنگهای بزرگ در پایه پل با آژند ساروج  وآجر با آژند گچ درتمام بدنه ها و تاقها،کاشی به عنوان یک ساختمانمایه پیرایه ای

پیرایه : کاشی کاری فراوان در پشت بغلهای قوس طاقها و در داخل اتاقها وگوشواره ها

برجای بودن سرگذشت:111

اندازه ها : درازای پل 131.5متر و پهنای آن 11.65 متر می باشد.

این پل را پل شاهی و بابا رکن الدین و شیراز و حسن آباد هم نامیده اند از بناهای شاه عباس دوم صفوی است که در سال 1060 هجری بنا شده است.

 وجه تسمیه آن به باباركن الدین این است كه بر سر راه تكیه باباركن الدین عارف مشهور واقع شده بود، حسن آباد می نامیدند، به این علت كه شالوده آن در عصر (حسن بیك تركمان) ریخته شد، شیراز گفته اند به خاطر آنكه مسافران شیراز درآن زمان از روی این پل عبور می كرده اند و بالاخره به این سبب به پل خواجو نامیده شده بود كه در محله خواجو قرار داشت.

پل خواجو به دلیل معماری و تزئینات كاشی كاری بر سایر پلهای زاینده رود برتری دارد.پل خواجو كه در عصر صفویه یكی از زیباترین پلهای جهان به شمار می رفت در اصل به منزله سد و بند بود. به این معنا كه با بستن دهانه های پل در ضلع غربی دریاچه ای به وجود می آمد.

در وسط هریك از دو ضلع شرقی و غربی پل ساختمانی بنا شده كه شامل چند اتاق مزین به نقاشی است. این ساختمان كه (بیگلربیگی) نامیده می شود در آن عصر اختصاص به بزرگان و امرائی داشت كه به هنگام ایجاد دریاچه مصنوعی مسابقات شنا و قایقرانی را تماشا می كرده اند.

شعرای اصفهان درباره پل خواجو اشعار زیبایی سروده و در طی این سروده ها زیبائی های آن را توصیف كرده اند. از جمله این شعرا صائب تبریزی است كه با قصیده ای یكی از روزهای جشن و چراغانی را ذكر می كند كه در كنار پل خواجو برگزار شده است.

به نوشته محققین و مورخین كه درباره سلسله صفویه بررسی كرده اند: هدف شاه عباس دوم از احداث پل خواجو ارتباط دو قسمت محله خواجو و دروازه حسن آباد با تخت فولاد و راه شیراز بود.

 بطور كلی وجود "تزئینات كاشیكاری فراوان و پشت بغل های چشمه های پایین و غرفه های بالاو نمای غرفه های طرفین با كاشیهای الوان" پل خواجو را در شمار آثار بسیار ممتاز اصفهان قرار می دهد بطوری كه كلیه سیاحان و جهانگردانی كه در دوره های مختلف به اصفهان آمده اند زیبائیهای پل خواجو را وصف كرده و آن را در زمره شاهكارهای مسلّم معماری ایرانی، اسلامی به شمار آورده اند.