یکی از مراحل مهم قلمکارسازی ،تهیه ی قالب هایی است که نگاره ها بر روی آنها کنده شده است.قالب تراشی یکی از هنرهای بدیع و جالب ایرانی است که رونق و رواج آن از دوره ی صفویه بوده است.

ساخت قالب شامل پانزده مرحله است:

مرحله ی اول:جور کردن چوب قالب؛برای چوب مصرفی از درخت گلابی یا زالزالک استفاده می کنندو با برشی عرضی که به چوب می دهند،آن را به قطعات کوچکتر تقسیم می کنند.برای مدتی چوب ها را در لای خاک اره و یا در سایه نگهداری می کنندتا به تدریج کاملا خشک شود.

قالب و قالب تراشی

یکی از مراحل مهم قلمکارسازی ،تهیه ی قالب هایی است که نگاره ها بر روی آنها کنده شده است.قالب تراشی یکی از هنرهای بدیع و جالب ایرانی است که رونق و رواج آن از دوره ی صفویه بوده است.نمونه های جالب و ارزشمندی از قالب های قدیمی به جای مانده ،که هم اکنون تعدادی از آنها در موزه های تبریز،مردم شناسی کاخ گلستان و گنجینه ی هنرهای اسلامی تهران و نمایشگاه دایمی آثار موزه ای صنایع دستی در تهران یافت می شود.ضمنا مجموعه داران و خانواده هایی در شهر اصفهان برخی قالب های ظریف و بی همانند قدیمی را در اختیار دارند.

قالب تراشی ،به علت ظرافت های ویژه ی آن کاری است بسیار پر زحمت و همین طور مهم.قالب قلمکار اصولا پس از مدتی استفاده ،به علت آلوده شدن مداوم به رنگ ،الیاف و کرک پارچه ،گرد و غبار و تحمل ضربات زیاد ،حساسیت خود را از دست می دهد و لبه های نقوش ،تدریجا ساییده می شود و در این حالت قابل استفاده نیست و به جای آن،نقش یا قالب جدیدی تولید یا قالب پیشین مرمت می شود.

در حال حاضر ،به علت پر زحمت و وقت گیر بودن تراش قالب ،معمولا سعی در ترمیم و اصلاح قالب های قدیمی می شود،چرا که اگر قالبی از بین رود ،استاد قالب تراش موظف است یک مجموعه ی پنج تایی یا احتمالا یک قالب تنها را تولید کند.در صورتی که اصلاح هر قالب از نظر صرف وقت،قابل مقایسه با زمان صرف شده برای تراش و تولید قالب جدید نیست.

انواع چوب مصرفی برای قالب

در پی بررسی های کارشناسی و از دوره ی صفویه به این سو،برای تهیه ی قالب ،از چوب درخت گلابی و درخت زالزالک به علت شکل پذیری و دوام نسبتا زیاد آنها استفاده می شود.چوب زالزالک معمولا برای قالب های ریز نقش و چوب گلابی برای قالب های درشت نقش استفاده می شود و علت استفاده از این دو نوع چوب به طور عمده ،ترک برداشتن کم ،سخت و محکم بودن ،قابلیت انعطاف و ضربه پذیری آنهاست.